TẶNG CHO VÀ TẶNG CHO TÀI SẢN CÓ ĐIỀU KIỆN: ĐIỂM GIỐNG, KHÁC NHAU VÀ RỦI RO PHÁP LÝ THỰC TIỄN

26/10/2026 - 11:18      9 lượt xem

1. Bản Chất Pháp Lý Của Hợp Đồng Tặng Cho Tài Sản

Theo Điều 457 Bộ luật Dân sự 2015 (BLDS 2015), hợp đồng tặng cho tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên tặng cho giao tài sản của mình và chuyển quyền sở hữu cho bên được tặng cho mà không yêu cầu đền bù, bên được tặng cho đồng ý nhận.

Đặc trưng cốt lõi của giao dịch này bao gồm:

  • Tính không đền bù: Bên tặng cho dịch chuyển tài sản mà không nhận lại bất kỳ lợi ích vật chất tương đương nào từ bên nhận.
  • Tính thực tế/hình thức: Tùy thuộc vào loại tài sản (động sản hay bất động sản) mà thời điểm hiệu lực của hợp đồng có thể tại thời điểm giao tài sản hoặc thời điểm đăng ký quyền sở hữu (Điều 458, 459 BLDS 2015).

2. So Sánh Tặng Cho Thông Thường Và Tặng Cho Có Điều Kiện

BLDS 2015 ghi nhận cơ chế Tặng cho tài sản có điều kiện tại Điều 462. Đây là quy định mở cho phép bên tặng cho đạt được những mục đích thân nhân hoặc tài sản nhất định.

a. Điểm tương đồng

  • Đều là hợp đồng dân sự thể hiện sự tự nguyện, không bị cưỡng ép hay lừa dối.
  • Đối tượng của hợp đồng là tài sản thuộc quyền sở hữu hợp pháp của bên tặng cho.
  • Đều làm dịch chuyển quyền sở hữu tài sản từ bên tặng cho sang bên nhận.

b. Điểm khác biệt căn bản

  • Về nghĩa vụ của bên nhận: Trong tặng cho thông thường, bên nhận không phải thực hiện bất kỳ nghĩa vụ nào. Trong tặng cho có điều kiện, bên nhận phải thực hiện một hoặc nhiều nghĩa vụ trước hoặc sau khi nhận tài sản (ví dụ: nghĩa vụ nuôi dưỡng, nghĩa vụ quản lý tài sản, không được chuyển nhượng trong một thời hạn nhất định).
  • Về điều kiện tặng cho: Điều kiện không được vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.
  • Về hậu quả pháp lý khi không hoàn thành nghĩa vụ: Nếu tặng cho thông thường đã hoàn tất thủ tục sang tên/giao tài sản thì bên tặng cho không có quyền đòi lại (trừ trường hợp hợp đồng vô hiệu). Ngược lại, đối với tặng cho có điều kiện, nếu điều kiện phải thực hiện sau khi giao tài sản mà bên nhận không thực hiện thì bên tặng cho có quyền đòi lại tài sản và yêu cầu bồi thường thiệt hại (Khoản 3 Điều 462 BLDS 2015).

3. Rủi Ro Pháp Lý Thường Gặp Về Mặt Thực Tiễn Toà Án

Qua thực tiễn giải quyết tranh chấp tại Tòa án, các rủi ro phổ biến gồm:

  • Điều kiện chỉ thỏa thuận bằng lời nói: Cha mẹ tặng cho nhà đất cho con với điều kiện con phụng dưỡng khi về già, nhưng trong Hợp đồng công chứng lại lập theo mẫu 'tặng cho không điều kiện'. Khi phát sinh mâu thuẫn, Tòa án rất khó chấp nhận yêu cầu hủy hợp đồng do thiếu chứng cứ chứng minh có tồn tại thỏa thuận điều kiện.
  • Điều kiện không rõ ràng: Thỏa thuận 'phải chăm sóc chu đáo' hoặc 'phải đối xử tốt' là các khái niệm định tính, không có tiêu chí định lượng dẫn đến khó khăn trong việc chứng minh bên nhận có vi phạm nghĩa vụ hay không.
  • Tài sản tặng cho đã được chuyển nhượng cho bên thứ ba: Khi bên nhận vi phạm điều kiện nhưng đã tẩu tán hoặc thế chấp tài sản tại Ngân hàng, việc đòi lại tài sản gốc gặp rất nhiều trở ngại pháp lý.

4. Giải Pháp Cho Bên Tặng Cho Để Hạn Chế Rủi Ro

Để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên khi lập giao dịch tặng cho tài sản, người thực hiện cần lưu ý:

  • Thể hiện rõ điều kiện trong Hợp đồng Công chứng: Mọi nghĩa vụ của bên nhận phải được ghi rõ ràng, cụ thể trong văn bản công chứng, không thỏa thuận miệng.
  • Quy định rõ thời hạn và tiêu chí xác định vi phạm nghĩa vụ: Ví dụ quy định rõ mức cấp dưỡng hàng tháng, nghĩa vụ phụng dưỡng trực tiếp...
  • Đăng ký giao dịch bảo đảm hoặc hạn chế quyền nak đối với bất động sản nếu pháp luật cho phép để ngăn ngừa việc bên nhận tự ý chuyển nhượng khi chưa thực hiện xong điều kiện.
12/11/2026 3
Bị lừa dối, đe dọa hoặc cưỡng ép khi ký hợp đồng có thể là căn cứ yêu cầu Tòa án tuyên giao dịch vô hiệu. Phân tích điều kiện, thời hiệu 02 năm và hậu quả pháp lý theo Bộ luật Dân sự
Xem chi tiết
Công ty luật TNHH Alphabet
  • Trụ sở chính: Phòng 802, số 170 Trần Duy Hưng, phường Yên Hòa, thành phố Hà Nội, Việt Nam/Chi nhánh Ninh Bình: Số 18, đường Nguyễn Bỉnh Khiêm, phố Ninh Khánh 5, phường Hoa Lư tỉnh Ninh Bình
  • Điện thoại: 0904.916.547
  • Email: alphabetlawfirm@gmail.com
  • Website: alphabetlawfirm.com
Bản quyền © 2026 Công ty luật TNHH Alphabet. Bảo lưu mọi quyền. Thiết kế website bởi Tất Thành